มาตรา 20
สารบัญในมาตรานี้
ตัวบท
มาตรา 20 ในกรณีที่เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลเป็นผู้เยาว์ซึ่งยังไม่บรรลุนิติภาวะโดยการสมรสหรือไม่มีฐานะเสมือนดังบุคคลซึ่งบรรลุนิติภาวะแล้วตามมาตรา 27 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ การขอความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลดังกล่าว ให้ดำเนินการ ดังต่อไปนี้
(1) ในกรณีที่การให้ความยินยอมของผู้เยาว์ไม่ใช่การใด ๆ ซึ่งผู้เยาว์อาจให้ความยินยอมโดยลำพังได้ตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 22 มาตรา 23 หรือมาตรา 24 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ต้องได้รับความยินยอมจากผู้ใช้อำนาจปกครองที่มีอำนาจกระทำการแทนผู้เยาว์ด้วย
(2) ในกรณีที่ผู้เยาว์มีอายุไม่เกินสิบปี ให้ขอความยินยอมจากผู้ใช้อำนาจปกครองที่มีอำนาจกระทำการแทนผู้เยาว์
ในกรณีที่เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลเป็นคนไร้ความสามารถ การขอความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลดังกล่าว ให้ขอความยินยอมจากผู้อนุบาลที่มีอำนาจกระทำการแทนคนไร้ความสามารถ
ในกรณีที่เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลเป็นคนเสมือนไร้ความสามารถ การขอความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลดังกล่าว ให้ขอความยินยอมจากผู้พิทักษ์ที่มีอำนาจกระทำการแทนคนเสมือนไร้ความสามารถ
ให้นำความในวรรคหนึ่ง วรรคสอง และวรรคสาม มาใช้บังคับกับการถอนความยินยอมของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล การแจ้งให้เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลทราบ การใช้สิทธิของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล การร้องเรียนของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล และการอื่นใดตามพระราชบัญญัตินี้ในกรณีที่เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลเป็นผู้เยาว์ คนไร้ความสามารถ หรือคนเสมือนไร้ความสามารถ โดยอนุโลม
สรุป
มาตรานี้ขยายความ มาตรา 19 สำหรับเจ้าของข้อมูลที่เป็นผู้เยาว์ คนไร้ความสามารถ หรือคนเสมือนไร้ความสามารถ — กำหนดว่าใครเป็นผู้ให้ความยินยอมแทน (ผู้ใช้อำนาจปกครอง / ผู้อนุบาล / ผู้พิทักษ์) ตามสถานะของเจ้าของข้อมูล รวมถึงให้กฎเดียวกันใช้กับการถอนความยินยอม การแจ้ง การใช้สิทธิ และการร้องเรียน โดยอนุโลม
องค์ประกอบสำคัญ
- ผู้เยาว์ (วรรคหนึ่ง): เจ้าของข้อมูลที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ป.พ.พ.) — ทั้งโดยอายุและโดยฐานะ
- (1) กรณีทั่วไป: ต้องได้รับความยินยอมจากผู้ใช้อำนาจปกครองด้วย — ยกเว้นกรณีที่ผู้เยาว์ให้ความยินยอมโดยลำพังได้ตาม ป.พ.พ. (ดูในตัวบทข้างต้น)
- (2) ผู้เยาว์อายุไม่เกิน 10 ปี: ขอความยินยอมจากผู้ใช้อำนาจปกครองโดยตรง (ไม่ขอจากผู้เยาว์เลย)
- คนไร้ความสามารถ (วรรคสอง): ขอความยินยอมจาก ผู้อนุบาล ที่มีอำนาจกระทำการแทน
- คนเสมือนไร้ความสามารถ (วรรคสาม): ขอความยินยอมจาก ผู้พิทักษ์ ที่มีอำนาจกระทำการแทน
- ขอบเขตการบังคับใช้โดยอนุโลม (วรรคสี่): กฎข้างต้น (ผู้ให้ความยินยอมแทน) ใช้บังคับกับเรื่องอื่น ๆ ตาม พ.ร.บ. นี้ ด้วย:
มาตราที่อ้างอิง
- มาตรา 19 — หลักทั่วไปของความยินยอม (มาตรานี้เป็นส่วนขยายสำหรับผู้เยาว์/คนไร้ความสามารถ/คนเสมือนไร้ความสามารถ)
- มาตรา 30 — สิทธิเข้าถึงข้อมูลของเจ้าของข้อมูล (กฎผู้ให้ความยินยอมแทนใช้กับการใช้สิทธินี้ด้วย)
- มาตรา 36 — สิทธิแก้ไขข้อมูลของเจ้าของข้อมูล (กฎผู้ให้ความยินยอมแทนใช้กับการใช้สิทธินี้ด้วย)
หมายเหตุ
- กฎ ป.พ.พ. ที่อ้างถึงในตัวบท: ตัวบทข้างต้นอ้าง 4 บทบัญญัติของ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ดูเลขมาตราเฉพาะในตัวบทข้างต้น) — ทั้งหมดเป็นกฎเรื่อง ความสามารถของผู้เยาว์ในการทำนิติกรรม ใน ป.พ.พ. (ไม่ใช่มาตราของ พ.ร.บ. PDPA นี้)
- อายุ 10 ปี เป็นเส้นแบ่ง (วรรคหนึ่ง (2)): ต่ำกว่านี้ขอจากผู้ปกครองโดยตรง — เป็นการคุ้มครองเด็กเล็กที่ยังตัดสินใจให้ความยินยอมไม่ได้
- ผู้อนุบาล vs ผู้พิทักษ์: เป็นบุคคลที่ศาลแต่งตั้งตาม ป.พ.พ. — ผู้อนุบาลทำแทน "คนไร้ความสามารถ" ทุกอย่าง; ผู้พิทักษ์ให้ความยินยอมแก่ "คนเสมือนไร้ความสามารถ" สำหรับกิจการบางประเภทตามที่กฎหมายกำหนด — ความเข้มของอำนาจต่างกัน
- ขอบเขตวรรคสี่ขยายกว้าง: "การอื่นใดตามพระราชบัญญัตินี้" — รวมการใช้สิทธิทุกข้อในหมวด 3 (สิทธิของเจ้าของข้อมูล) และการร้องเรียนในหมวด 5 — ผู้แทนต้องดำเนินการในนามของเจ้าของข้อมูล