มาตรา 79
สารบัญในมาตรานี้
ตัวบท
มาตรา 79 ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา 27 วรรคหนึ่งหรือวรรคสอง หรือไม่ปฏิบัติตามมาตรา 28 อันเกี่ยวกับข้อมูลส่วนบุคคลตามมาตรา 26 โดยประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นเกิดความเสียหาย เสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น ถูกเกลียดชัง หรือได้รับความอับอาย ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือปรับไม่เกินห้าแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา 27 วรรคหนึ่งหรือวรรคสอง หรือไม่ปฏิบัติตามมาตรา 28 อันเกี่ยวกับข้อมูลส่วนบุคคลตามมาตรา 26 เพื่อแสวงหาประโยชน์ที่มิควรได้โดยชอบด้วยกฎหมายสำหรับตนเองหรือผู้อื่น ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือปรับไม่เกินหนึ่งล้านบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
ความผิดตามมาตรานี้เป็นความผิดอันยอมความได้
สรุป
มาตรานี้เปิดส่วนที่ 1 (โทษอาญา) ของหมวด 7 ด้วยโทษอาญาที่หนักที่สุดใน พ.ร.บ. — สำหรับผู้ควบคุมที่ฝ่าฝืน มาตรา 27 วรรค 1/2 (การใช้/เปิดเผย) หรือไม่ปฏิบัติ มาตรา 28 (ส่งต่างประเทศ) เกี่ยวกับข้อมูลอ่อนไหว (มาตรา 26) — มี 2 ระดับโทษ: (1) 6 เดือน หรือ 5 แสน — น่าจะทำให้ผู้อื่นเสียหาย/เสียชื่อเสียง/ดูหมิ่น/เกลียดชัง/อับอาย; (2) 1 ปี หรือ 1 ล้าน — เพื่อแสวงหาประโยชน์โดยมิชอบ — เป็นความผิดอันยอมความได้
องค์ประกอบสำคัญ
- วรรค 1 — โทษพื้นฐาน:
- ผู้ต้องรับผิด: ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล
- การกระทำ:
- เงื่อนไขจำกัด: เกี่ยวกับข้อมูลส่วนบุคคลตาม มาตรา 26 (ข้อมูลอ่อนไหว)
- ผลที่คาดได้: น่าจะทำให้ผู้อื่น
- เกิดความเสียหาย
- เสียชื่อเสียง
- ถูกดูหมิ่น
- ถูกเกลียดชัง
- ได้รับความอับอาย
- โทษ: จำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 5 แสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
- วรรค 2 — โทษเมื่อแสวงหาประโยชน์:
- การกระทำ + เงื่อนไขข้อมูลอ่อนไหวเหมือนวรรค 1
- เจตนาเฉพาะ: เพื่อแสวงหาประโยชน์ที่มิควรได้โดยชอบด้วยกฎหมายสำหรับตนเองหรือผู้อื่น
- โทษ: จำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 1 ล้านบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
- วรรค 3 — ลักษณะความผิด:
- ความผิดอันยอมความได้ — ผู้เสียหายเป็นผู้เริ่มคดี + ถอนฟ้องได้
มาตราที่อ้างอิง
- มาตรา 26 — ข้อมูลอ่อนไหว — ขอบเขตของความผิดมาตรานี้
- มาตรา 27 — การใช้/เปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล — เป็นการฝ่าฝืนที่นำไปสู่โทษ
- มาตรา 28 — การส่งหรือโอนข้อมูลไปต่างประเทศ — เป็นการไม่ปฏิบัติที่นำไปสู่โทษ
หมายเหตุ
- ทำไมโทษอาญาจึงสงวนไว้สำหรับข้อมูลอ่อนไหว (มาตรา 26) เท่านั้น:
- ข้อมูลอ่อนไหว (เชื้อชาติ ศาสนา ข้อมูลทางการแพทย์ ฯลฯ) มีผลกระทบรุนแรงต่อสิทธิเสรีภาพและศักดิ์ศรีของบุคคลถ้าถูกเปิดเผย
- ข้อมูลทั่วไป (ที่ไม่ใช่ข้อมูลอ่อนไหว) มีโทษทางปกครองเท่านั้น (มาตรา 83)
- หลักการโทษเรียงตามความรุนแรงของผลกระทบ
- เปรียบเทียบ 2 ระดับโทษ:
- วรรค 1 (โทษพื้นฐาน): การกระทำที่น่าจะทำให้เกิดผลร้ายแรง — ไม่ต้องเกิดผลจริง (เพียง "น่าจะ")
- วรรค 2 (โทษเพิ่ม): การกระทำเพื่อแสวงหาประโยชน์ — เป็นความผิดที่มีโทษหนักขึ้น
- การที่กฎหมายมี 2 ระดับ → ทำให้ศาลพิจารณาตามเจตนาผู้กระทำได้ละเอียดขึ้น
- "ประโยชน์ที่มิควรได้โดยชอบด้วยกฎหมาย" — ตีความ:
- ครอบคลุมผลประโยชน์ทางการเงิน (ขายข้อมูล) และผลประโยชน์อื่น (ใช้ขู่เข็ญ ฯลฯ)
- ไม่จำเป็นต้องได้ประโยชน์จริง — การกระทำเพื่อแสวงหาก็เพียงพอ
- "น่าจะ" — มาตรฐานการพิสูจน์:
- ไม่ต้องเกิดผลจริง — เพียงพิสูจน์ว่าการกระทำน่าจะทำให้เกิดผล
- คล้ายกับมาตรฐานในความผิดเกี่ยวกับเสรีภาพและชื่อเสียง ใน ป.อาญา ม.326 (หมิ่นประมาท)
- ความผิดอันยอมความได้ — ผลในเชิงปฏิบัติ:
- ผู้เสียหาย (เจ้าของข้อมูล)ต้องร้องทุกข์ภายใน 3 เดือนนับแต่รู้เรื่องและรู้ตัวผู้กระทำ (ป.อาญา ม.96)
- ผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์ได้ — สอดคล้องกับ มาตรา 78 ที่ให้สิทธิเรียกค่าเสียหายทางแพ่ง
- ตำรวจไม่สามารถสอบสวนได้เองโดยไม่มีคำร้องทุกข์
- เปิดทางให้ไกล่เกลี่ยและประนีประนอม — สอดคล้องกับนโยบายลดคดีในศาล
- เปรียบเทียบกับ มาตรา 80:
- มาตรานี้: ผู้ควบคุมฝ่าฝืน + เกี่ยวกับข้อมูลอ่อนไหว + ผลร้ายแรง
- มาตรา 80: ผู้ใดที่ล่วงรู้ข้อมูลตามหน้าที่ พ.ร.บ. แล้วเปิดเผย — ขอบเขตกว้างกว่า
- เปรียบเทียบกับโทษทางปกครอง มาตรา 84:
- ม.84 (ปกครอง): ผู้ควบคุมฝ่าฝืนเกี่ยวกับข้อมูลอ่อนไหว → ปรับ 5 ล้าน
- มาตรานี้ (อาญา): + ผลร้ายแรง → จำคุก 6 เดือน-1 ปี + ปรับ 5 แสน-1 ล้าน
- 2 บทลงโทษคู่ขนาน — ใช้พร้อมกันได้ (โทษทางปกครองสำหรับนิติบุคคล + โทษอาญาสำหรับบุคคลที่กระทำ)
- ความเชื่อมโยงกับ มาตรา 81:
- ถ้านิติบุคคลกระทำผิดตามมาตรานี้ → กรรมการ/ผู้จัดการ/ผู้รับผิดชอบต้องรับโทษด้วยตาม มาตรา 81