มาตรา 39
สารบัญในมาตรานี้
ตัวบท
มาตรา 39 ให้ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลบันทึกรายการ อย่างน้อยดังต่อไปนี้ เพื่อให้เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลและสำนักงานสามารถตรวจสอบได้ โดยจะบันทึกเป็นหนังสือหรือระบบอิเล็กทรอนิกส์ก็ได้
(1) ข้อมูลส่วนบุคคลที่มีการเก็บรวบรวม
(2) วัตถุประสงค์ของการเก็บรวบรวมข้อมูลส่วนบุคคลแต่ละประเภท
(3) ข้อมูลเกี่ยวกับผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล
(4) ระยะเวลาการเก็บรักษาข้อมูลส่วนบุคคล
(5) สิทธิและวิธีการเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคล รวมทั้งเงื่อนไขเกี่ยวกับบุคคลที่มีสิทธิเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคลและเงื่อนไขในการเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคลนั้น
(6) การใช้หรือเปิดเผยตามมาตรา 27 วรรคสาม
(7) การปฏิเสธคำขอหรือการคัดค้านตามมาตรา 30 วรรคสาม มาตรา 31 วรรคสาม มาตรา 32 วรรคสาม และมาตรา 36 วรรคหนึ่ง
(8) คำอธิบายเกี่ยวกับมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยตามมาตรา 37 (1)
ความในวรรคหนึ่งให้นำมาใช้บังคับกับตัวแทนของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลตามมาตรา 5 วรรคสอง โดยอนุโลม
ความใน (1) (2) (3) (4) (5) (6) และ (8) อาจยกเว้นมิให้นำมาใช้บังคับกับผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลซึ่งเป็นกิจการขนาดเล็กตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการประกาศกำหนด เว้นแต่มีการเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลที่มีความเสี่ยงที่จะมีผลกระทบต่อสิทธิและเสรีภาพของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล หรือมิใช่กิจการที่เก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลเป็นครั้งคราว หรือมีการเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลตามมาตรา 26
สรุป
มาตรานี้กำหนดให้ผู้ควบคุมข้อมูลบันทึกรายการกิจกรรมประมวลผล (ROPA) ที่ครอบคลุม 8 องค์ประกอบ — เพื่อให้เจ้าของข้อมูลและสำนักงานตรวจสอบได้ บันทึกเป็นหนังสือหรือระบบอิเล็กทรอนิกส์ก็ได้ ตัวแทนของผู้ควบคุมต่างประเทศ (มาตรา 5 วรรคสอง) ก็ต้องบันทึกโดยอนุโลม กิจการเล็กอาจได้รับยกเว้นบางส่วน — แต่หากเก็บข้อมูลอ่อนไหวหรือมีความเสี่ยง ต้องบันทึกเต็มรูปแบบ
องค์ประกอบสำคัญ
- 8 รายการที่ต้องบันทึก (วรรค 1):
- (1) ข้อมูลส่วนบุคคลที่เก็บรวบรวม
- (2) วัตถุประสงค์ของการเก็บแต่ละประเภท
- (3) ข้อมูลเกี่ยวกับผู้ควบคุม
- (4) ระยะเวลาเก็บรักษา
- (5) สิทธิและวิธีเข้าถึง + เงื่อนไขผู้มีสิทธิเข้าถึง
- (6) การใช้/เปิดเผยตาม มาตรา 27 วรรคสาม (กรณีฐานยกเว้น)
- (7) การปฏิเสธคำขอ/คัดค้านตาม:
- (8) คำอธิบายมาตรการความมั่นคงปลอดภัยตาม มาตรา 37 (1)
- รูปแบบของการบันทึก: หนังสือหรือระบบอิเล็กทรอนิกส์
- วัตถุประสงค์: ให้เจ้าของข้อมูลและสำนักงานตรวจสอบได้
- ตัวแทนของผู้ควบคุมต่างประเทศ (วรรค 2): ใช้บังคับกับตัวแทนตาม มาตรา 5 วรรคสอง โดยอนุโลม
- ข้อยกเว้นกิจการเล็ก (วรรค 3):
- ยกเว้น (1)(2)(3)(4)(5)(6)(8) (แต่ไม่ยกเว้น (7)) — กิจการเล็กตามที่คณะกรรมการประกาศ
- เว้นแต่: มีความเสี่ยงต่อสิทธิและเสรีภาพ หรือ ไม่ใช่กิจการที่เก็บข้อมูลเป็นครั้งคราว หรือ เก็บข้อมูลอ่อนไหวตาม มาตรา 26
มาตราที่อ้างอิง
- มาตรา 5 — ขอบเขตการบังคับใช้ — วรรคสอง (กรณีนอกราชอาณาจักร) ที่ตัวแทนของผู้ควบคุมต่างประเทศต้องบันทึก ROPA โดยอนุโลม
- มาตรา 26 — ฐานเก็บข้อมูลอ่อนไหว — กิจการเล็กที่เก็บข้อมูลตามนี้ไม่ได้รับยกเว้น
- มาตรา 27 — การใช้/เปิดเผย — วรรคสาม (กรณีใช้ฐานยกเว้น) เป็นรายการ (6)
- มาตรา 30 — สิทธิเข้าถึง — การปฏิเสธตามวรรคสามต้องบันทึกใน (7)
- มาตรา 31 — สิทธิให้โอนย้ายข้อมูล — การปฏิเสธตามวรรคสามต้องบันทึกใน (7)
- มาตรา 32 — สิทธิคัดค้าน — การปฏิเสธคัดค้านตามวรรคสามต้องบันทึกใน (7)
- มาตรา 36 — สิทธิแก้ไข — คำร้องขอที่ไม่ดำเนินการตามวรรคหนึ่งต้องบันทึกใน (7)
- มาตรา 37 — หน้าที่ผู้ควบคุม — (1) มาตรการความมั่นคงปลอดภัย เป็นรายการ (8)
หมายเหตุ
- เทียบ GDPR: สอดคล้องกับ Article 30 (บันทึกรายการกิจกรรมประมวลผล) — โครงสร้างคล้ายแต่รายละเอียดต่างกันบ้าง (PDPA เน้นการบันทึกการปฏิเสธสิทธิด้วยใน (7))
- ความสำคัญของ ROPA:
- หลักความรับผิดชอบ: ผู้ควบคุมต้องสามารถแสดงให้เห็นการปฏิบัติตาม PDPA — ROPA คือหลักฐาน
- เครื่องมือสำหรับ DPIA: ROPA เป็นข้อมูลพื้นฐานในการประเมินความเสี่ยง
- เครื่องมือสำหรับการตรวจสอบ: สำนักงานใช้ตรวจสอบเมื่อมีการตรวจสอบหรือสอบสวน
- (7) ยังต้องทำเสมอ: ข้อยกเว้นกิจการเล็กยกเว้นเฉพาะ (1)-(6) + (8) — การปฏิเสธสิทธิยังต้องบันทึก เพื่อให้เจ้าของข้อมูลตรวจสอบได้
- เกณฑ์ "กิจการเล็ก": ต้องดูประกาศคณะกรรมการ — ในแนวปฏิบัติทั่วไปอาจอ้างเกณฑ์ของกิจการขนาดกลางและขนาดย่อม (จำนวนพนักงาน/รายได้)
- 3 กรณีที่ยังต้องบันทึกแม้เป็นกิจการเล็ก:
- มีความเสี่ยงต่อสิทธิและเสรีภาพ เช่น การวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่ การจัดทำโพรไฟล์ การเฝ้าติดตาม
- ไม่ใช่ครั้งคราว เช่น การประมวลผลเป็นกิจกรรมหลักของกิจการ
- ข้อมูลอ่อนไหวตาม มาตรา 26 — เช่น กิจการสุขภาพ คลินิกแพทย์
- รูปแบบบันทึกในทางปฏิบัติ:
- ตารางคำนวณหรือฐานข้อมูล สำหรับองค์กรขนาดกลาง-ใหญ่
- เอกสารประมวลผลคำ สำหรับองค์กรเล็ก
- ระบบกำกับดูแลความเสี่ยงและการปฏิบัติตามกฎเกณฑ์เฉพาะทาง สำหรับองค์กรใหญ่/ที่มี DPO
- ความเชื่อมโยงในระบบ PDPA: ROPA เป็นจุดศูนย์กลางที่หลายมาตราอ้างถึง — เห็นได้ว่ามาตราต่างๆ ใน หมวด 3 ที่ระบุ "บันทึกใน มาตรา 39" สะท้อนความเป็นกลไกหลักของการตรวจสอบความรับผิด