มาตรา 51
สารบัญในมาตรานี้
ตัวบท
มาตรา 51 ประธานกรรมการและกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิตามมาตรา 48 มีวาระการดำรงตำแหน่งคราวละสี่ปี
เมื่อครบกำหนดตามวาระในวรรคหนึ่ง ให้ดำเนินการแต่งตั้งประธานกรรมการและกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิขึ้นใหม่ภายในหกสิบวัน ในระหว่างที่ยังมิได้มีการแต่งตั้งประธานกรรมการหรือกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิขึ้นใหม่ ให้ประธานกรรมการหรือกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งพ้นจากตำแหน่งตามวาระนั้นอยู่ในตำแหน่งเพื่อดำเนินงานต่อไปจนกว่าประธานกรรมการหรือกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งได้รับแต่งตั้งใหม่เข้ารับหน้าที่
ประธานกรรมการและกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งพ้นจากตำแหน่งตามวาระอาจได้รับแต่งตั้งอีกได้ แต่จะดำรงตำแหน่งเกินสองวาระไม่ได้
สรุป
มาตรานี้กำหนด วาระ 4 ปี สำหรับประธานและกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิของคณะกรรมการกำกับสำนักงาน (มาตรา 48) โดยมีกลไก อยู่รักษาการต่อ จนกว่าผู้ที่ได้รับแต่งตั้งใหม่จะเข้ารับหน้าที่ (ต้องแต่งตั้งใหม่ภายใน 60 วัน) และจำกัดไม่เกิน 2 วาระ เพื่อป้องกันการผูกขาดอำนาจ
องค์ประกอบสำคัญ
- วาระ 4 ปี (วรรค 1): ประธานและกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิตาม มาตรา 48 ดำรงตำแหน่งคราวละ 4 ปี
- กลไกการเปลี่ยนผ่านเมื่อครบวาระ (วรรค 2):
- ต้องแต่งตั้งคนใหม่ภายใน 60 วัน หลังครบวาระ
- ระหว่างรอผู้ใหม่: ผู้ที่พ้นวาระอยู่รักษาการต่อ จนกว่าผู้ใหม่จะเข้ารับหน้าที่
- ป้องกันช่องว่างของอำนาจในการกำกับสำนักงาน
- จำกัด 2 วาระ (วรรค 3):
- ผู้พ้นวาระอาจได้รับแต่งตั้งอีกได้ — แต่ห้ามเกิน 2 วาระ (สูงสุด 8 ปี)
- หลักการป้องกันการผูกขาดอำนาจในระยะยาว
มาตราที่อ้างอิง
- มาตรา 48 — คณะกรรมการกำกับสำนักงาน — กรรมการประเภทที่อยู่ภายใต้วาระตามมาตรานี้
- มาตรา 50 — วิธีการแต่งตั้ง — กระบวนการที่ใช้ในการสรรหาและแต่งตั้งใหม่ในวรรค 2
หมายเหตุ
- ขอบเขตของมาตรานี้: ใช้กับ ประธาน + กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ของคณะกรรมการกำกับสำนักงาน (มาตรา 48 วรรคหนึ่ง (1) และ (2)) เท่านั้น — ไม่ใช้กับ กรรมการโดยตำแหน่ง (ปลัดกระทรวงดิจิทัล + เลขาธิการคณะกรรมการคุ้มครองฯ) ซึ่งดำรงตำแหน่งตราบที่ยังเป็นผู้ดำรงตำแหน่งราชการนั้น
- เปรียบเทียบกับคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (มาตรา 15):
- ประธานและกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิของคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ก็มีวาระ 4 ปี + ห้ามเกิน 2 วาระ เช่นกัน — สอดคล้องกัน
- กลไกผู้รักษาการ (วรรค 2):
- ลักษณะ: รักษาการเฉพาะการดำเนินงาน "ปกติ" — ป้องกันสภาวะที่คณะกรรมการตัดสินใจไม่ได้
- ความเสี่ยง: ถ้าการแต่งตั้งใหม่ล่าช้าเกินสมควร อำนาจในมือผู้รักษาการอาจขยายโดยพฤติการณ์ — มาตรานี้กำหนด 60 วันเป็นกรอบเวลาเร่งให้แต่งตั้ง (แต่ไม่ได้บังคับเด็ดขาดให้ต้องเสร็จภายใน 60 วัน)
- เปรียบเทียบ "วาระ" กับ "ก่อนวาระ": มาตรา 51 = ครบวาระ; มาตรา 52 = พ้นจากตำแหน่งก่อนวาระ (เสียชีวิต ลาออก ขาดคุณสมบัติ ฯลฯ)
- 2 วาระ = สูงสุด 8 ปี: หลังครบ 8 ปี ผู้นั้นจะไม่สามารถดำรงตำแหน่งเดียวกันได้อีก แต่ไม่ได้ห้ามดำรงตำแหน่งอื่นในองค์กร (เช่น เปลี่ยนจากกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิเป็นเลขาธิการ ถ้ามีคุณสมบัติครบตาม มาตรา 58)