มาตรา 62

ตัวบท

มาตรา 62 นอกจากการพ้นจากตำแหน่งตามวาระตามมาตรา 60 เลขาธิการพ้นจากตำแหน่ง เมื่อ

(1) ตาย

(2) ลาออก

(3) ขาดคุณสมบัติตามมาตรา 58 หรือมีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา 59

(4) คณะกรรมการกำกับสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลให้ออก เพราะไม่ผ่านการประเมินผลการปฏิบัติงาน มีความประพฤติเสื่อมเสีย บกพร่องหรือไม่สุจริตต่อหน้าที่ หรือหย่อนความสามารถ

สรุป

มาตรานี้กำหนด 4 เหตุที่ทำให้เลขาธิการพ้นจากตำแหน่ง (เพิ่มเติมจากการพ้นตามวาระตาม มาตรา 60): (1) ตาย; (2) ลาออก; (3) ขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้าม ตาม มาตรา 58 / มาตรา 59; (4) ถูกคณะกรรมการกำกับสำนักงานให้ออก เพราะไม่ผ่านประเมิน / ประพฤติเสื่อมเสีย / บกพร่อง-ไม่สุจริต / หย่อนความสามารถ

องค์ประกอบสำคัญ

• (1) ตาย: อัตโนมัติ — ไม่ต้องมีคำสั่งใด
• (2) ลาออก: การลาออกของเลขาธิการ — ตัวบทไม่ระบุว่าต้องลาออกต่อใคร แต่ในทางปฏิบัติ ลาออกต่อคณะกรรมการกำกับสำนักงาน (มาตรา 48) ในฐานะผู้แต่งตั้ง
• (3) ขาดคุณสมบัติ/มีลักษณะต้องห้าม:
  • ขาดคุณสมบัติตาม มาตรา 58 — สัญชาติไทย / อายุ 35-60 / ความรู้-ความสามารถ-ประสบการณ์
  • มีลักษณะต้องห้ามตาม มาตรา 59 (9 ข้อ) — ล้มละลาย ไร้ความสามารถ ต้องโทษจำคุก ฯลฯ
  • ระหว่างดำรงตำแหน่ง ถ้าเกิดสถานการณ์ใดสถานการณ์หนึ่ง → พ้นทันที (เช่น ถูกศาลพิพากษาจำคุกถึงที่สุด → พ้นจากตำแหน่งโดยอัตโนมัติ)
• (4) ถูกให้ออก: ผู้สั่ง = คณะกรรมการกำกับสำนักงาน — มี 4 ฐาน:
  • ไม่ผ่านการประเมิน (มาตรา 61)
  • ประพฤติเสื่อมเสีย — พฤติกรรมส่วนตัวที่กระทบต่อภาพลักษณ์
  • บกพร่องหรือไม่สุจริตต่อหน้าที่ — ความบกพร่องในการทำหน้าที่ + ไม่ซื่อสัตย์
  • หย่อนความสามารถ — ไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ดีพอ (อาจจากเจ็บป่วยเรื้อรัง เก่าแก่ ฯลฯ)

มาตราที่อ้างอิง

• มาตรา 58 — คุณสมบัติเลขาธิการ — (3) อ้างถึง
• มาตรา 59 — ลักษณะต้องห้ามเลขาธิการ — (3) อ้างถึง
• มาตรา 60 — วาระเลขาธิการ — มาตรานี้เริ่มด้วย "นอกจากการพ้นตามวาระตาม มาตรา 60"
• มาตรา 61 — การประเมินผล — (4) ใช้เป็นฐาน

หมายเหตุ

• โครงสร้างของเส้นทางการพ้น 5 เส้นทาง (รวม มาตรา 60):
  1. ครบวาระ (มาตรา 60 วรรค 1) — เกิดขึ้นเองตามวาระ
  2. ตาย (มาตรา 62 (1)) — เกิดขึ้นเองตามข้อเท็จจริง
  3. ลาออก ((2)) — ตามความสมัครใจของเลขาธิการ
  4. ขาดคุณสมบัติ/มีลักษณะต้องห้าม ((3)) — เกิดขึ้นเองเมื่อเข้าเงื่อนไข
  5. ถูกให้ออก ((4)) — ขึ้นกับดุลพินิจของคณะกรรมการกำกับสำนักงาน
• (4) "ให้ออก" — กลไกป้องกันการใช้อำนาจในทางที่ผิด:
  • ตัวบทไม่ระบุขั้นตอนของการให้ออก — แต่เป็นคำสั่งทางปกครอง จึงต้อง:
    • ให้โอกาสเลขาธิการชี้แจงตามหลักความเป็นธรรมในกระบวนการพิจารณา
    • มีเหตุผลรองรับ
    • บันทึกในมติที่ประชุมคณะกรรมการกำกับสำนักงาน
  • เลขาธิการอาจอุทธรณ์คำสั่งของคณะกรรมการกำกับสำนักงานต่อศาลปกครองได้
• (4) ผลถาวร: มาตรา 59 (8) ระบุว่าผู้ที่เคยถูกให้ออกตาม มาตรา 62 (4) (เพราะไม่ผ่านการประเมิน) ถูกห้ามเป็นเลขาธิการในอนาคต — เป็นโทษเพิ่มเติมที่ติดตัว
• (3) "ขาดคุณสมบัติ" vs "ลักษณะต้องห้าม":
  • ขาดคุณสมบัติ = สิ่งที่ต้องมีกลับไม่มี (เช่น สัญชาติไทย — กรณีที่สละสัญชาติไทยระหว่างดำรงตำแหน่ง)
  • ลักษณะต้องห้าม = สิ่งที่ต้องไม่มีกลับมี (เช่น ถูกศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถ ระหว่างดำรงตำแหน่ง)
• อายุ 60 ปี — ไม่ทำให้พ้นตำแหน่ง:
  • มาตรา 58 (2) กำหนดอายุ "ไม่เกิน 60 ปี" สำหรับผู้ที่จะได้รับการแต่งตั้ง — ไม่ใช่ผู้ที่ดำรงตำแหน่งอยู่
  • ดังนั้น เลขาธิการที่อายุ 56-60 ปี ณ วันแต่งตั้ง อาจดำรงตำแหน่งจนถึงอายุ 64 ปี (ครบวาระ 4 ปี) → ไม่เป็นการขาดคุณสมบัติ