มาตรา 96
สารบัญในมาตรานี้
ตัวบท
มาตรา 96 การดำเนินการออกระเบียบ และประกาศตามพระราชบัญญัตินี้ ให้ดำเนินการให้แล้วเสร็จภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ หากไม่สามารถดำเนินการได้ให้รัฐมนตรีรายงานเหตุผลที่ไม่อาจดำเนินการได้ต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อทราบ
สรุป
มาตรานี้ปิด พ.ร.บ. ด้วยกรอบเวลาทั่วไปสำหรับระเบียบและประกาศที่ออกตาม พ.ร.บ.: ให้ดำเนินการให้แล้วเสร็จภายใน 1 ปีนับแต่วันที่ พ.ร.บ. ใช้บังคับ — กรณีไม่สามารถดำเนินการได้ รัฐมนตรีต้องรายงานเหตุผลต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อทราบ — เป็นกลไกความรับผิดชอบที่ทำให้รัฐบาลรายงานความล่าช้าในการบังคับใช้กฎหมาย
องค์ประกอบสำคัญ
- กรอบเวลา:
- ที่ต้องดำเนินการ: การออกระเบียบและประกาศตาม พ.ร.บ. นี้
- กรอบ: 1 ปีนับแต่วันที่ พ.ร.บ. ใช้บังคับ
- กรณีไม่สามารถดำเนินการได้:
- ผู้รับผิดชอบ: รัฐมนตรี
- หน้าที่: รายงานเหตุผลที่ไม่อาจดำเนินการได้
- ผู้รับรายงาน: คณะรัฐมนตรี
- ลักษณะของการรายงาน: เพื่อทราบ — ไม่ใช่เพื่อขออนุมัติ
มาตราที่อ้างอิง
(ไม่มีการอ้างอิงมาตราเฉพาะ — มาตรานี้ใช้ทั่วทุกบทบัญญัติของ พ.ร.บ. ที่กำหนดให้ออกระเบียบ/ประกาศ)
หมายเหตุ
- ขอบเขตของ "ระเบียบและประกาศ" ใน พ.ร.บ.:
- ตัวอย่างของระเบียบ/ประกาศที่ต้องออก:
- ประกาศของคณะกรรมการ (มาตรา 16) — แบบและข้อความความยินยอม (มาตรา 19 วรรค 3)
- ประกาศกำหนดข้อมูลอ่อนไหวเพิ่มเติม (มาตรา 26)
- ประกาศกำหนดมาตรฐานการคุ้มครองสำหรับการส่งต่างประเทศ (มาตรา 28 วรรค 4)
- ระเบียบการยื่นและพิจารณาคำร้องเรียน (มาตรา 73 วรรค 2)
- ประกาศคุณสมบัติของคณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญ (มาตรา 71 วรรค 2)
- ประกาศคุณสมบัติของพนักงานเจ้าหน้าที่ + แบบบัตร (มาตรา 76)
- ระเบียบการลงโทษทางปกครอง (มาตรา 90 วรรค 2)
- ตัวอย่างของระเบียบ/ประกาศที่ต้องออก:
- เหตุที่กฎหมายใหม่ต้องออกระเบียบ/ประกาศจำนวนมาก:
- พ.ร.บ. กำหนดกรอบหลัก — ปล่อยให้รายละเอียดอยู่ในระเบียบ/ประกาศ
- กลไกนี้ยืดหยุ่น — ปรับเปลี่ยนได้ตามสถานการณ์โดยไม่ต้องแก้ พ.ร.บ.
- แต่ทำให้การบังคับใช้ขึ้นกับการออกระเบียบ/ประกาศ — ถ้าไม่ออก พ.ร.บ. อาจบังคับใช้ไม่ได้เต็มรูปแบบ
- กรอบเวลา 1 ปี — เปรียบเทียบกับมาตราอื่น:
- ผลของการรายงานต่อคณะรัฐมนตรี:
- เป็นเพื่อทราบ — ไม่ต้องอนุมัติให้ขยายเวลา
- แต่ทำให้คณะรัฐมนตรีตระหนักถึงความล่าช้า
- อาจกระตุ้นให้ครม. กดดันกระทรวงดิจิทัลฯ + สำนักงานให้เร่งทำงาน
- ผลทางการเมืองของการล่าช้า:
- การที่รัฐมนตรีต้องรายงานเหตุผล → ทำให้เห็นผู้รับผิดชอบ
- ฝ่ายค้าน/สื่อสามารถใช้เป็นประเด็นการเมือง
- กลไกนี้สร้างแรงจูงใจให้รัฐมนตรีเร่งทำงาน
- ประวัติการออกระเบียบและประกาศในเชิงปฏิบัติ:
- หลัง พ.ร.บ. ใช้บังคับ มิ.ย. 2565 → คณะกรรมการเริ่มออกประกาศตั้งแต่ ก.ค. 2565
- ภายในปีแรก ออกประกาศหลัก เช่น
- ประกาศหลักเกณฑ์มาตรการรักษาความปลอดภัย (มาตรา 37)
- ประกาศการแจ้งเหตุละเมิด
- ประกาศการขอความยินยอม
- บางประกาศ (เช่น เกณฑ์การประเมินผลกระทบ DPIA) ออกหลัง 1 ปี — รัฐมนตรีต้องรายงานต่อ ครม.
- ความสัมพันธ์กับการบังคับใช้ พ.ร.บ.:
- หลายบทบัญญัติของ พ.ร.บ. ขึ้นกับการมีระเบียบ/ประกาศ
- ตัวอย่าง: มาตรา 19 วรรค 3 (แบบความยินยอม) ต้องรอประกาศ → ในระหว่างรอ ผู้ควบคุมใช้แบบเดิมได้
- กลไกนี้ป้องกันการใช้ พ.ร.บ. แบบไม่สามารถปฏิบัติได้ — ให้เวลาแก่ภาคเอกชนปรับตัว
- มาตรานี้เป็น "บทปิด" ของ พ.ร.บ.:
- มาตรา 96 = มาตราสุดท้ายของ พ.ร.บ.
- หลังจากนี้ มีหมายเหตุท้ายพระราชบัญญัติ อธิบายเหตุผลในการประกาศใช้
- ครอบคลุมทุกบทบัญญัติของ พ.ร.บ. — ทำให้บทเฉพาะกาลครบวงจร